

D3876

། །།[་]ཤེས་རབ་ལེའུའི་དཀའ་འགྲེལ་བཞུགས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་ཡི། །སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བ་ལ། །རབ་ཏུ་བཏུད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི། །ལེའུའི་དཀའ་འགྲེལ་བདག གིས་བྱ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞི་གནས་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསམ་གཏན་བརྗོད་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་ཅེས་ པ་ནི་འཁོར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་དང་རྟག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མི་གསུང་བས་ཐུབ་པའོ། །ཤེས་རབ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ ཤེས་རབ་ཡིན་པས་དེ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གསུངས་པ་སྟེ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། སྡུག་ བསྔལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འདོད་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་འདི་ཀུན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དོན་ དམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དེ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། བྱིས་པས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོས་བུ་མ་ཡིན་པས་དོན་ཡང་ཡིན་ལ། དམ་པ་ཡང་ ཡིན་པས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བཞེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པའི་རང་ བཞིན་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་།དོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ནི་དེ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།དོན་དམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པས་གང་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། བློ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གསལ་ བའམ་ནི་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་པ་ཉིད་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞི་འདིང་བ་ནི། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཕལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་སྨད་པའི་ཕྱིར། ཕལ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གནས་སོ། །ཕལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དོན་དམ་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིས་ནི་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །བློའི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་དེས་གནོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བར་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་གོ་འཕང་གོང་ནས་གོང་དུ འཕགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་དེ།དཔེར་ན་ས་དང་པོ་ལ་ཡང་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་སྙམ་ན། གཉི་ག་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ཡང་ནི་འདོད་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དཔེས་སོ།

智慧品难解释论
顶礼善逝。向具有法身、报身、化身三身本性的胜者至诚顶礼后，我将作智慧品难解释。
在宣说了福德资粮之因布施等和智慧资粮之因止观相互和合特征的禅定之后，为了显示胜观，所以说'这些支分'等。'支分'是指眷属，因为是菩提的助伴。'一切'是指布施等。'牟尼'是指远离断常二边、不说不可言说的缘故称为牟尼。'为智慧'中，正确的智慧即是般若，为了生起它的缘故。'是'是指因为宣说了这一切支分，所以生起智慧，即是说因果无差别故，是成为菩提因的道。
为何目的呢？说'苦恼等'。欲求息灭自他五蕴者应当了知，为获得有余依和无余依涅槃的意思。如果这一切支分是为智慧，那么此时它将成为胜义，因此布施等如何呢？说'世俗和'。此由于遮蔽真实性故是世俗，由于愚者如是执著故是安乐。非造作故是义，又是殊胜故是如实的真谛。
是诸佛所许。因为说'诸佛所说法，善住二谛理'，所以虽然般若波罗蜜多是胜义自性谛，但世俗谛中也有布施等义利资粮之因，因为若无彼等则不得波罗蜜多之名。
若如是有智慧，则仅以此证悟菩提，何须其他？'胜义中'是指应当成就佛果。如是也说'非境故不行'等。若认为有知，则说'智'。如是也将由'明或不明'等解释。
现在为显示世俗胜义的力量大小而立基础说'彼复世间'。'凡'是指无明，住于彼者是凡夫，为贬低彼故说'凡夫'。'于彼'是指住于彼二者之中。'凡夫'显示世俗相，由于恒时等持于胜义故是瑜伽师，彼即是世间，因为是五蕴自性。此显示胜义相。具有殊胜智慧的瑜伽世间以'能损'等显示自性而成立是迷乱性。
如是'瑜伽师亦'是指此世间瑜伽师也被更高位的瑜伽师所损害，如初地也被二地等所损害。如何损害呢？'二者皆'等，以幻、阳焰、乾闼婆城、水月等为能立和所立二者所欲，以所欲的譬喻。

།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་གང་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་སྙམ་ན། འབྲས་བུའི་དོན་དུ་མ་དཔྱད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ནི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །མ་ དཔྱད་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་འདི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་བརྟགས་ན། །ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་ ཡིན་པས་ཆད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་འདིར་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པའི་བར་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་སྙམ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གྲགས་ པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོས་པ་ཡིན་གྱི།ཆ་འདི་ལ་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཅི་དང་འདྲ་ བར་སྙམ་ན།དེ་ནི་མི་གཙང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་བསལ་བར་བྱས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་ནི་བརྫུན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་།སྐད་ཅིག་མ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྟན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་དོན་དམ་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་ པ་དག་།མགོན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་པར་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་དུ་ཆུག་མོད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱི་ལན་དུ་འགལ ཞེས་གསུངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཏེ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལ་ཡང་སྣང་ལ་རག་མོད་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཅུང་ཟད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་དེ དག་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ལ་རོ་མྱགས་སུ་མང་དུ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མི་གཙང་བར་བསྒོམ་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བར་ འགྱུར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།།འདིར་གཞན་གྱིས་སྒྱུ་འདྲའི་རྒྱལ་ལས་ཞེས་སྨྲས་སོ།

如果是依世俗名言的力量，那么此时布施等的趣入也将成为胜义谛，或者说，如果一切都如幻，那么如何趣入布施等呢？为了果而不观察，如是所说。布施等趣入等是余下的内容。为了果的意思是为了目的，即为了佛果之义。不观察是指一切法离一多等，不观察而仅以名言成立，不观察而趣入布施等。
趣入本身若不观察，仅是悦意而已，故无任何断灭。世间人对此有何邪见呢？世间人等如是说。因为这些事物生起而有生，所以是胜义谛而非幻化性，世间人与瑜伽师有大争论。如果如此，色等这些不是从牧牛人等以量成立为真实吗？怎么会成为幻化呢？色等如是说。
所谓'名言'是指非其本性而执著为其本性的错乱，认为色等是现量，这是必要的，对此并无正量，因为连自证知也难以成立，此为密意。如何相似呢？'如于不净'等如是说。此即遣除错乱。因为如是，所以对色等的分别是虚妄的。
若如是，那么为何世尊宣说蕴界处及刹那无我等呢？'世间'等如是说。为了引导世间人趣入胜义谛，怙主世尊仅是宣说蕴等事物及刹那等，而实际上并无刹那性。若认为胜义中虽无，但世俗中应有，而说'若于世俗中'时，论师回答说'相违'。
世间事物被认知为刹那是相违的，因为他们执著恒常住。那么初地等获得者又如何显现为刹那等呢？'瑜伽世俗'等如是说。诸事物唯于瑜伽行者的世俗中显现为刹那性，而非瑜伽行者的胜义中。
那么，如同获得地位者在瑜伽行者世俗中显现如此，其他世间人也应如是显现？'依世间'等如是说。因为获得初地等的瑜伽行者们相对世间而言稍许见到真实，所以说他们见到刹那等真实。
若不如是，即若不承认他们相对世间见到真实，则于贪欲中多修不净观的瑜伽行者以观察力所确定的内容，将被世间人所损害，因此世间人将胜，而非瑜伽行者，此为密意。此处他人说'如幻胜故'。

།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ སྙམ་ན།དངོས་པོ་ཡོད་ལ་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་བ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར། དཔེར་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ནས་བརྫུན་པ་ལས་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཞིག་ན་སླར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་ཤི་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱའོ།།ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཚང་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་སྒྱུ་མ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བརྒྱུད་པ་ གཞན་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དེས་རྒྱུན་མ་ཆད་དོ་སྙམ་ན།རྒྱུན་རིང་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུན་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་འགལ་ཏེ། འདི་མཐའ་དག་སྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་ན་སྒྱུ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དཔེ་མི མཐུན་ཏེ་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་བསད་པས་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ།གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ན་གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་བཅས་པ་སྐྱེས་བུ་ཅིག་ཤོས་ ལ་སྲོག་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་མི་འབྱུང་སྟེ།བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། གང་ཕྱིར་བསམས་པའི་རྩ་བ་ལས། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་ སྤྲུལ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་སེམས་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྔགས་ལ་སོགས་གསུངས་སོ། །ནོར་བུ་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་སྒྱུ་མ་ མཁན་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་སྤྲུལ་པ་ནུས་པ་མེད་པ་དེས་ན་དེར་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་མཁན་ཉིད་ལ་ཡང་སྒྱུ་མའི་སེམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགར་ནི་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཡོད་ལ། འགར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་ནུས་པ་སྣ་ ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཆད་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་ན་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། རྐྱེན་གཅིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་འབའ་ཞིག་ལ་རྐྱེན་གཅིག་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ།

如果说一切都如幻化，那么此时佛陀也如幻化一般，因此供养等怎么能获得福德呢？以'事物存在如实'这句话宣说了究竟义。即使佛陀是胜义谛，从中怎么能成为福德呢？比如以何种方式从真实中获得福德，以同样的方式也能从虚妄中获得，因为两者是相等的，从迷乱中生起迷乱是不相违的。'如果'等词是他人的观点。
如果众生如幻化一般，那么此时他们灭亡后怎么能再生？因此死后怎么能再生？将成为不生。'乃至因缘'等词是究竟义。只要轮回的因——无明缘具足，那么因不缺少的幻化也会生起，因此永远不会间断，这是其密意。
如果这样的话，生死相续其他不同特征的因实际存在，由此不会间断，这样认为的话，'仅以相续长'等词被宣说。'长'是指无始。虽然是相续且长久，仅凭这些并不能成立众生为真实，因为虚妄性也不相违。
如此想到：相违，如果这一切都是幻化，那么此时如同杀害幻化人一样，杀害真实的人等也将不成为非福，这样想到而说'幻化'等词。比喻不相同，这样的话，如果幻化人有心识的话，那么此时杀害他确实会成为罪业；反之则不然。当幻化人具有心识，即具有如幻的心识时，对另一个人断命等所作，此时怎么会不生起福德与罪业呢？因为福德等是依赖心识的。如是说：'因为从意乐根本，罪福诸相住。'
另外，从化身如来处通过教法获得果位，这是因为如来即是士夫的作用，所以无过。如果说为什么幻化人也不能生起心识呢？说'咒语等'。宝石和咒语等，那些幻术师用以变化大象等的咒语等，它们没有能力变化出幻化人的心识，因此那里没有出现幻化众生。
如果说与此相同，幻化师本身也不会生起幻化心识呢？'种种作业'等。如果幻化只有一种，那么此时应当这样说。然而种类是多种的，对此由种种缘而生起，因此有些有幻化心识，有些则没有。种种因的能力产生果的差别，对此没有任何欠缺。
如果说在一处有的缘聚合，为什么不在一切处生起呢？说'一缘'等。仅仅因为一个缘对一个果有能力，就说对一切都有能力是不合理的。'如果'等词是他人的观点。

།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ ཅན་འཁོར་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་གདོད་མ་ནས་ཞི་བས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འཁོར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འཁོར་མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན་དེ་བཤད་པ་དེ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་མགོ་དང་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ ལས་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་དེ།སྤྱིར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཟིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་ འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ཁོ་ནར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཡང་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དེས་ན། དེ་དག་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་སྐྱེས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འཁོར་བས་འདི་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། ། མདོ་སྡེ་པ་དགག་པའོ། །ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་ལ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མ་འདི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས དམིགས་ཤེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་སེམས་ཉིད་ན་ཡང་། དེ་ཉིད་དུ་གཞན་ཡོད་ཅེས་ སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་གདོན་གྱིས་ཡིད་གཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱི་རོལ་སྣང་བར་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ ན།དེ་ཉིད་དུ་ན་གཟུང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་གཞན་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གང་ཚེ་སེམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། རལ་གྲིའི་སོ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། རལ་གྲི་ཡི་ནི་སོ་དེ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་གཅོད་དང་། །སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ལ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་རེག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་རང་རིག་པའི་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་ཕྱིར་འཇིལ་བར་བྱེད་དོ།།འདིར་ནི་དེ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་གསལ་བཞིན་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདིར་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།

虽然从胜义谛而言，由于是法界的自性，涅槃是本来寂静的自性涅槃，但在世俗谛中众生是轮回的，那么此时，如此说来，虽然是本来寂静的自性涅槃，但在世俗谛中如来怎么不轮回呢？如果认为如此轮回有什么过失，对此解释说，因此，修行菩提有何用？
那时为了圆满菩提而舍弃头手足等一切，以及修持梵行等戒律、忍辱，修习菩提分法等诸多苦行，这些有什么必要呢？总之，为了在轮回中出生。对此回答说：'因缘'等。其中，'只要因缘聚合'等已经解释过了，即便如此仍要说明：佛陀并非轮回，而是唯有众生轮回。
如此，虽然众生本来就是寂静的，但由于无始以来颠倒分别习气的幻相，并不能如此了知。如此，由于无明缘不间断的缘故，因无缺少因而轮回相续不断，因此他们轮回。而佛陀则断除了无明等及其习气相续，因为自性究竟法界的缘故。因此，即使在世俗谛中也不会轮回转生。
当那些众生也断除无明等因缘相续时，他们在世俗谛中也不再轮回，所以这是完全不同的。这是对经部的破斥。现在对瑜伽行派说'如果'等。当识也不存在时，由于无有迷乱与不迷乱的差别，那么以什么识来缘取这幻相呢？
论师说'当时'等。当离开识之外无所取等时，有什么可缘取的呢？他人说，如果这些相即是心本身，那么在彼处也有他者。即使这些相与识无别，就是无二识性，但由于无始颠倒的外境习气所染，世间显现为外境而迷乱，因此在彼处所取断除是他者。
如果是这样，从宗义中说'当心自身'等。'世间的怙主也'等是证成此义。如何譬喻呢？说'剑刃'等。如《楞伽经》中说：'如剑刃自身，不能自割断，如指尖自身，不能自触及。'等。
现在以'如灯'等来破斥对方以成立自证量。这里为了成立此义，应当以'由于是明显的自性'等量度来思维。这里'如灯'等是宗义。

།གལ་ ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསལ་བའི་དོན་འཐད་ན་མར་མེ་རང་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་འདྲི་ན།འདི་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མར་མེ་བདག་ཉིད་མར་མེས་གསལ་ བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ།མར་མེ་གང་གསལ་བའི་དོན་འཐད་ན་མར་མེ་རང་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་དྲི་ན་འདི་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། འདི་ལྟར་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མར་ མེ་བདག་ཉིད་མར་མེས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ།མར་མེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་ལ་ནི་མུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་བཀག་ཟིན་པ་དེས་ན་འདིར་རྒྱ་མི་སྐྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་ པར་ཤེས་པ་རང་གི་རིག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན།ཀྱེ་ལམ་འདི་ཡང་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སླར་སྨྲ་བ་ནི། ཤེལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་ཤེལ་གྱི་རྡོ་བ་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོའི་རྣམ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་ བར་གཞག་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ།རང་བཞིན་གྱི་སྔོན་པོའི་དངོས་པོ་ཡི་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་མེ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ རྣམ་པ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་གསལ་བ་ལ་མར་མེ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། མར་མེའོ། །དེས་ན་དཔེ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། ད་ནི་འདི་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྔོ་ཉིད་མིན་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཁོ་བོ་ཅག་རང་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ན་སྔོན་པོའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོན་མ་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས། འདི་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྲུབ་པ། དེ་ལྟ་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་བདག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཀྱི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྣམ་བུར་སྐྱེས་ཟིན་བཞིན་དུ་ཡང་སྣམ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཟེར་བ་སུ་ཡོད། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། ། གཞན་ཡང་མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པས་ཤེས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བློ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེས་འཛིན་པར བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པས་ཤེས་པ་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །མོ་གཤམ་བུ་ཡི་འགྱིང་བག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་ བསྟན་ཞེ་ན།གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ན་བློ་ནི་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྟེ། མྱོང་བ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་མྱོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果'明显'这个词的意思成立的话，灯光自身明显时就会使其他事物明显，那么当问及'为什么要使什么明显'时，对此该如何回答呢？如此，由于消除黑暗，灯光自身被灯光照明，但这是不合理的。如果灯光的明显之义成立，灯光自身明显时就会使其他事物明显，那么当问及'为什么要使什么明显'时，对此该如何回答？如此，由于消除黑暗，灯光自身被灯光照明，但这是不合理的。因为灯光没有被黑暗遮蔽的缘故。因为灯光中没有黑暗等等，这些已被导师详细否定，因此这里不再赘述。因此，如果比喻不成立，那么胜义中识的自证也不能成立，所以这条道路也被破除了。
这里瑜伽行派又说：'如水晶'等等。譬如水晶依赖于蓝色和红色等形状的放置，同样，自性蓝色事物的自身蓝色性不依赖于放置，因此仅由自性而不依赖他物。同样，灯光也是如此。因此，如此由自因决定的形相，瓶子等某些事物是依赖他物的，即自身明显依赖于灯光；某些则是不依赖的，即灯光。因此比喻成立。
现在说这也不合理：'非蓝性'等等。我们并不说当自身非事物成立时，蓝色事物依赖他物而成为自身事物。那么是什么呢？我们说由于它从自因中如此生起蓝色性，所以是依赖他物的。同样，如果灯光生起自明性时不依赖因，那么此时成为无因，这样它对他物的依赖性得以成立，如此则非不依赖。如果说自身事物依赖因而明显性不依赖，这是不对的，因为它与明显性无差别。
如果说已生起的明显性不依赖他物，这是不合理的，因为谁会说毛毯虽已生起却仍依赖他物而成为毛毯性呢？因此这是错误的。此外，所说的灯光能照明，这首先是由能取的认识所知道的；当说明显时，说'智慧能照明'，但不知道是由什么认识所知。如此，它不是所取对象，也不是能取，因为根据教理，识也空无能取其他识的功能。
'当时'等等是总结。'如同石女儿的姿态'这句话表明什么呢？表明由于本来未生，故心本来寂静。如果有人说'如果'等等是他人的观点，因为这是'由经验生起忆念'的教理，对此回答说：'经验他物时'等等。

། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་རང་རིག་པ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཙམ་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ལྟར་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་བྱི་བའི་དུག་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ཀྱང་དུས་བཞིན་དུ་ནུས་པ་སད་ལ། དེ་ལ་རང་རིག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྐྱེན་གཞན་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གཞན་གྱིའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ལྟས་མཁས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཞན་དང་ལྡན་པ་དེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ མཐོང་བའི་ཕྱིར།རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་གསལ་ལོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེ་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུངས་པ་ནི། གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་རང་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་སྦྱོར་བ་ལས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་རྗེས་སུ་ སྦྱར་བ་ལས་བུམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མིག་སྨན་ཡང་བུམ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསམས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་ན་དེའི་ཚེ་མིག་སྨན་གང་ཞིག་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་དམིགས་པ་དེར་ཡང་ཡུལ་བུམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མིག་སྨན་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་མིག་སྨན་ཡང་བུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་སླུ་བར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ལོང་གིས་བཞིན་རིག་ པ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་རིག་པ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ངོ་འདི་ཐོས་སོ་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དག་འཇིག་རྟེན་འདིར་དགག་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའོ།།འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོར་ཀུན་རྟོག་པ་ནི་གདོན་ཆེན་པོས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྩོད་པའི གོ་སྐབས་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྩོད་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྱུ་མ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ ཚེ་སྒྱུ་མ་དེ་དངོས་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་མིན་ཏེ།གཞན་མིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གཞན་མིན་ཞེ་ན་སྟེ། སྒྱུ་མ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པས་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོར་གནས་པར་སྒྱུ་མ་ཡང་མེད་པས་ན་འདི་ མུན་ཁུང་གི་གར་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ནར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་མི་བདེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྒྱུ་མ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན། དེའི་ཚེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དངོས་ རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེས་ན་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

由于与曾经体验过的对境的相状相关联的识，后后差别次第各异的其他识不断生起。虽然没有自证，但由于具有各种能力的缘故，仅能了知。如此，对于'仅如所经验般生起忆念'这一点有何相违？
若问是否有如是见解？如同老鼠毒一般。譬如老鼠毒虽在某时进入，但会随时发挥作用，而其中毫无自证。
说'由于具有其他缘'等，是他人的观点。认为通过占卜等也能知他心，因此由于具有明了等俱有缘，见到能生起知他心。若说'自身'即自证极为明显，为此宣说宗义：'如成就眼药'等。
若由显现他法而自身极为明显，则由调配成就眼药，因见到瓶子，眼药也应成为瓶子，因为由其力如是了知的缘故，这样太过遍。此处的意思是：若由境显现的力量而将其性质配于识，则见到能显现宝藏瓶子的眼药，其境即瓶性也应配于眼药，因此眼药也将成为瓶子，即依于瓶子的名言。
又由于执著不欺的力量，如同镜中见面般成为迷乱的差别，这是错误的。
若如是则无识知，那么如何会有'见到这个'、'听到这个'、'知道这个'等名言？对此说'如何'等。世间中不应否定见闻等名言，这是确实的。
然而，此处所要遮除的是：由大魔加持而增益为真实的分别，此分别成为轮回一切痛苦之因，故无过失。
又对于你所说'若无迷乱'等，也当回答：当你说由于离识别无幻等，识中既无幻等差别，也无无差别时，则连争论的机会都没有。
若说依他所许而有此诤论，则不然。一切法无自性也应成所许，因此此观点也非正确。
若幻是实有，则幻如何非异于心？确实非异。若说非异，即幻与心无别，则彼二成一，心将成无实。因此实际上幻也不存在，这成了暗室中的舞蹈。
若认为虽然真实中无所取相，但世间也见到幻，则能取心也应推度为无，故成相等过失。若说轮回依实，即认为轮回依心而转，故心是存在的。

།དེས་ན་འདི་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཏེ། གཞི་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་རྟེན་ཅན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཉིད་མེད་པས་འཁོར་བ་རྟེན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་བ་མེད་མོད་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དངོས་མེད་དངོས་ལ་བརྟེན་པས་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར དེ་ག་ལ་འགྱུར།དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་གྲོགས་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་གྲོགས་པོ་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སེམས་འདི་གཅིག་པུ་ཞིག་ཉིད་དུ་འདུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བས་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེས་ན་ད་ལྟར་ཉིད་ནས་གྲོལ་བ་གང་གིས་བཟློག་།དོན་དམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ད་ལྟར་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་དེས་ན་སེམས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ངལ་བ་འབའ་ཞིག་འབྲས་བུར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་གཞན་གྱི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་ ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་ཁྱེད་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་ཅེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བྱེད་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ད་དུང་དུ་ཡང་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དམིགས་པ་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེས་ན་དེའི་མཐོང་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ དེ་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།གང་གི་ཚེ་ན་གོམས་པ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གོམས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གོམས་པར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་ བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟེན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློའི་མདུན་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་གང་ཚེ་དངོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །མེ་ཡི་བུད་ཤིང་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་དག་ཇི་བཞིན་རྣམ་འབྱེད་པའི། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་ནས་ཉེར་ཞིར་འགྱུར། །ཞེས་ གསུངས་སོ།

因此，这是心的特征的所依，由于基础存在，故称为实有所依，如是词句安立。'彼于他处'等是宣说宗义。
此处意趣是：若唯有心存在，如是成为轮回之所依，当心不存在时，轮回即成无依，如同虚空，由于彼亦不存在，故说依所依皆不存在。
若想：如是实有自性的轮回虽不存在，此有何过？故说'无实依实故'。无自性的轮回即是无实，彼依于心之实有，如何能有作用？
若如是，则'汝心无伴侣'，即是说轮回及其支分伴侣远离，无有存在，唯此一心独存。
若如是，此处一切时中，唯有远离一切所取能取的心独存，则一切众生从无始以来即得佛果，如今谁能遮止解脱？
若说胜义谛确实如是，则说'若尔'等。现今虽有离所取能取相的心存在，然具足一切烦恼，有何殊胜功德？是故心唯成为分别劳累之果。
复次'他人幻化'等。了知一切法如幻后，如何能遮止烦恼？如是，当幻师自身以药物咒语等变化幻化女人时，彼作者自身亦生贪著，是故于汝等，轮回如何能遮止？
对此回答：'彼作者'等。彼作者即幻化女人之作者。由于尚未断除所知范围中贪等烦恼习气，故于见时，即于女身等所知经验之时，由于空性习气微弱，故生贪等。
复次当由修习空性力而生彼习气时，则能断除实有习气。当明显修习'无有一物'时，则能断除彼空性习气，因为法门如筏喻故。如是说'为断一切分别'等。
若谓如是修习'无有'之无实即是胜义，故说'若时某物'等。当汝观察某物为无有时，若全然不可得，尔时无实离所依，如何能住于观察慧前？如是亦说：'物成他性时，凡夫说无实。'
是故'若时实与'等是总结。'无所缘'是指本来未生故。如是说：'众生诸法皆，识火之薪柴，如实观察火，焚已归寂灭。'

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མཛད་སྙམ་ན། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་དང་། རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་སྡོང་སྒྲུབ་མཁན་ནོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག འགགས་པ་དང་།བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཉི་མ་ལྟར་སྐྱེ་དགུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་ འགག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཞན་གྱི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཉིད་མཆོད་སྡོང་དང་འདྲ་བས་རྒྱལ་བའི་མཆོད་སྡོང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་ འདི་ཡི་ཐུགས་དགོངས་ནི།མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་མི་མངའ་ཡང་། སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞན་གྱི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མཆོད་པ་གཉིས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་པར་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལུང་གི་དབང་ལས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འམ་དོན་དམ་པར་ཡིན་ཡང་སླ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བསགས་པའི་ དོན་དུ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བས་ཡིན་གྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ལན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ལན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གཉི་ག་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའོ།།དང་པོ་ཁྱོད་ལ་འདི་མ་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་མ་བླངས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དབུ་མ་པའི་དགག་པའོ། །དེས་ངེད་ཀྱི་ལུང་ནི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རྐྱེན་གང་གིས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ ལ་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པའོ།།དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ལའོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ནི་རེ་བ་འཆའ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འོན་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཁྱེད་དང་ང་མ་གཏོགས་པའི་རྒོལ་བ་གཞན་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཞན་གཉིས་འདོད་པས་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ ཐུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།གཞན་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱིའོ།

如果有人想：如来不是本来就寂静的吗？那他为什么还要示现出生和成佛等行为呢？为此说'如同如意宝珠'等。虽然没有分别念，但是由于所化众生的福德力以及自己的愿力，自然成就。'他'指的是成就塔庙者。
为了圆满资粮而行菩提道的布施等行为，即是空性和慈悲修习的果实，一切分别念灭尽，具有习气相续的菩萨所具有的殊胜意乐，如同太阳般使众生成熟的菩提心，随顺于此，其一切法依于无生，与一切分别念灭尽相随顺，这就是其含义。这说明了超胜于声闻和缘觉的特点。
说'此无他心'等，因为佛陀本身如同塔庙，所以称为佛塔。上师对此的意趣是：虽然因具有不可思议的力量而无一切心识和心所的因，但是通过身体的加持而转法轮等作为。
这里说'无他心'等，如果说布施等是以意为先导，为此说'为何成立之宗'等。因为经典中说两种供养的果报是相等的。这是说明经典即是量。
如果说佛果和布施等的果报是依据经典的话，那么无论是世俗谛还是胜义谛都可以，有什么差别呢？为此说'世俗或'等。为了积累其他理由，说'譬如'等。
'如何'即是如实。现在毗婆沙师说'见谛'等。如果说成佛是由见四圣谛而非由空性，为此回答说'因为'等。'此道'指见空性。'若'是他人的。答复是'你'等。'因为'是他人的。'二者'指双方都承认的。
'首先你不成立此'指在承认之前不成立，是中观派的否定。如果认为我们的经典是从上师传承而来，为此说'何缘'。对于从上师传承而来的缘起。这是指你们的经典。'信受'即是寄予希望。'此'指信受。
如果说我们的经典是除了你我之外的其他辩论者和对论者二者都认可的真实，那么就'无穷尽'，为此说'他二'等。'大乘'是他人的。

།ལུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ལ་མུ་སྟེགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུང་ཡང་དོར་བྱར་ འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལུང་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་ནམ། གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩོད་པ་ཡོད་པས་ན་དོར་བྱར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ བཀའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དགེ་སློང་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ན།གཞན་ཡང་རྩོད་པ་ཡོད་པས་དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དོར་བྱར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམས་པས་དགེ་སློང་ཉིད་ ཀྱང་དཀའ་བར་གནས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས་སོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱིའོ།།དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེན་པ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གྲོལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་ངོ་། །དེ་དག་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལའོ།།འདི་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ་ཞེས་དོགས་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྲེད་འདི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་མེད།ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བདེན་པ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་དམིགས་པ་དང་བཅས་ པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བསྒོམ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་ཤིང་འགག་པའི་ སེམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་འདྲ་ན་འཁོར་བར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དམིགས་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་ལྟ་བུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སླར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཐར་པ་མེད་དོ། །ངག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ།།ངེད་ཀྱི་ལུང་ཁོ་ན་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་གི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཐེག་ཆེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། འདི་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཁྱེད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དང་མཚུངས་པ་དམིགས་ཏེ། འདི་སྟོང་པ་ ཉིད་བརྗོད་པའི་ཚིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕལ་ཆེར་སྨོས་པས་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་བ་ངེད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་ པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མ་གཏོགས་གཅིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་སྡེ་སྟེ། དེ་དང་མི་མཚུངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གྲུབ་པའི་མདོ་མཚུངས་གཅིག་གིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་ གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་གཅིག་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于'论典'等词是回答：由于你的论典与外道之人共同争论的缘故，自宗论典也应当舍弃。
同样，'其他论典也'是指世尊所说的一切特殊论典，与自部之间或'与他部'即他部之间有争论，由于有争论故应当舍弃。
又有说法认为佛法的本质是以比丘为根本，然而由于有争论，比丘身份也难以维持，故应舍弃。
又有心具所缘者，通过修习四谛，比丘身份难以维持而入涅槃，成佛也难以维持。如是比丘是断除烦恼者，虽然断除烦恼也是修习空性的缘故，如是思维。
'断除烦恼也'是他人所说。
'其直后'等是回答：意为见真理之直后。
若说大目犍连尊者等由于修习真理而断除烦恼故得解脱，则说'虽无烦恼'等。
虽然无烦恼，但由于见到诸圣者身体感受等业的体验，他们如何能解脱？'无烦恼'是指虽非烦恼性。
'彼等'是指诸圣者。
若有此念：生的因是爱，而彼等无此，则说'此宗爱'。'如痴'是指如同有非烦恼性的无明一样，彼等为何不能有非烦恼性的爱？
'以受为缘'等是对此说明另一理由。因此意为何有解脱？
因此，若由修习真理所摄持的心具有所缘，则彼时彼心将住于任何所修之义，即将生起执著，故不可能有离执著的修习。
又若离烦恼束缚而善加约束并灭尽的心与修习空性相同，则将再次投生轮回，因为被所缘束缚的缘故，如同入无想定者再生一样。因此无解脱。
'何言'等是他人所说。意为我们的论典仅入经典，而非大乘。
'大乘彼岸'是回答：此何须多言，大乘也多与你们的经典相同，因为见到此说空性的文句。说'多数'是表示'即彼'。
若说因为与我们任何不具说空性文句的经典不相同，故此大乘有过失。
所说'若'等。'除一'是指不说空性的经典，'与彼不同'是余下的意思。
说'成立经同一'，意为与你们任何说空性的经典和不说空性完全相同。

།འོན་ཏེ་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་མི་རྟོགས་པར་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་བོས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་ཟད་དོ་སྙམ་ན།ངག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སུ་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སུའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ དེ།རྨོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་གཞན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་རྗེའི་རོས་བརླན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དེ།དེ་དག་གི་དོན་ཉིད་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་བཞུགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྨོངས་པ་སྟེ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཆགས་པ་སྟེ། རྟག་པའི་མཐའ་འཛིན་པས་ཞེན་པ་དང་། ཆད་པའི་མཐའ་འཛིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པས་འཇིག་པའོ། །ཆགས་པ་ དང་འཇིག་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི། །མུན་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པའོ།།འོན་ཏེ་འདི་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེའོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དངོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མུ་སྟེགས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་བདག་དགག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར། སོ་དང་སྐྲ་སེན་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །ཆུ་སེར་ནི་ཟ་བ་ཕྲུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁུ་བ་རུལ་ བའོ།།ཞག་ནི་ནང་ན་གནས་པའི་ཁུ་བ་རུལ་བའོ། །ད་ནི། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲངས་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བདག་འགོག་པ་ལ་གསུངས་པའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པས་སྒྲ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་པོ་བློའི་མེ་ལོང་ལས་ཐོས་ པའི་ཕྱིར་ན་བདག་གིས་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བློས་ཞེན་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྐྱེས་བུས་སེམས་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་ནི་རྟག་ཏུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ཉེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་ མེད་ན་འདི་མེད་པ་དེས་ན་གང་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་མེད་ན་འདིས་ཅི་ཞིག་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།གལ་ཏེ་ཤེས་མེད་ཤེས་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་ཤེས་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འོན་ཏེ་བདག་འདིའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་ཉེ་བ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི ཕྱིར་སེམས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་དེས་ན་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

然而，虽然世尊对大迦叶等圣者宣说了空性，但他们在无数劫中都未能领悟，这并非是胜义谛的缘故，我也未能领悟而已。对于'何言'等，是因为他们不具备福缘。'谁作'是指无人能作的意思。现在，在任何阶段所说的空性果，即'以愚痴'等。见空性的其他果在菩萨阶段可见，即最极具大悲心滋润，对一切痛苦众生的痛苦而生起菩萨心，为了利益他们，在轮回中恒常安住，以远离常断二边的心而住，这样的果唯有通达空性才能成就，其他方式则不能，这是总义。
分说支分义：以愚痴力而具苦者们的利益而执著，以执常边而贪著，以执断边而执一切法无自性故，不具福缘而坏灭。贪著与坏灭即是二边，从彼解脱即是远离二边执著。'如是'等是结语。'烦恼所知二障之，黑暗对治'等，是说圆满菩提的不共因。
若想此会生起痛苦，说'彼不应理'，即'何物'等。此非生苦之因，反而是息灭苦蕴。现在为破外道所许之我，说'若'等。如'牙齿头发指甲非我'等而作观察。黄水是月亏所生的腐败液体。脂是内在的腐败液体。
现在，'若声之知常'等，是说破数论派所承许的我。此说：因为从智慧明镜中听闻五种声色等境，故我能领受。智慧所执著的义，是说补特伽罗能作意，此是其宗义。故认为我恒时是声知等自性。此是论师所说'若'等。以常性故永不能作所作，此是密意。
若谓因无声故一切有情不如是，则说'若无所知'等。无声则此无，故说何者之知，若无声等所知，此能知何物？'若无知是知'等，是建立此义。'无所知近住'即是于何者无所知近住。若谓因此我具有取境自性，故虽无声时，亦能了知当时所近住的色等，而非声，因为思维自性即是了知，此是宗义，故无此过失者，此非理。

།དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ དུས་ན་སྒྲ་ཐོས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་མེད།དེས་ན་མཚུངས་པར་འཛིན་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སྒྲ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མེད་པས་ན་དེ་ཡང་བདག་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །དེས་ན་གཅིག་པ་དང་ རྟག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྒྲ་འཛིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་གཟུགས་འཛིན་པར་རང་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་སྲོག་ ཆགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕ་དང་བུ་ཡང་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ་གཟུགས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།གཅིག་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྟགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་བརྟགས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ ཞེས་བྱའོ།།གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། དེས་ན་འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཕ་འམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐ་དད་ན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ནི་སྔ་ ཕྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཟད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་གར་མཁན་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྒྲ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བདག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འདོད་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར་འོ་ན་ནི་བདག་དེ་གར་མཁན་བཞིན་དུ་དུ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ ཚུལ་གཞན་དེ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ།།གཅིག་ཉིད་དེ་ནི་སྔོན་མེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་ལྷག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྫུན་པ་ཡིན་ལ་འདིའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་བདག་གཅིག་པུར་འགྱུར་བས་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུངས་པ་ནི་འོ་ན་འདིའི་ རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་འདི་ལ་སྨྲར་ཅི་ཡོད། དེ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པའོ། །རང་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གཅིག་ ཏུ་ཐལ་ལོ།།གཞན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་དང་རང་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཙམ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་པ་འདིའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་མི་བདེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་ལྷ་རྟེན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་དང་བ་མེན་དག་གི་འདྲ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲ་བོ་དང་སེར་སྐྱ་དག་ཀྱང་ཁྱད་ པར་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཁོ་ན་བ་ལང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་རིགས་པ་ཅན་གྱི་བདག་འགོག་པར་རྩོམ་མོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་ནི་སེམས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། སེམས་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སེམས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་བཟོད་དོ།

说到'那时'等词，如果这不是执取对境的自性，而是由于该知识本身执取色法，那么在此时为何没有听到声音？因此，必然只是相同的执取。'如果'是他人所说。'那么'是回答。因此，我也没有完全决定声音的知识，所以它也不能成立为我。因此，应当承许为一个常有的执取一切对境的自性，即便如此，'执取声音的自性，怎么能成为执取色法的自性？'这是相违的。
即便如同依赖关系中，同一众生可以既是父亲又是儿子那样，这个知识也可以既是执取声音的自性，又是执取色法的自性，对此说'一个是'。所谓'是假立'，这个名言仅仅是从假立而来。
另外，认为众生是具有勇气、尘垢和黑暗的三德性自性，因此众生具有三德性的自性，那么怎么会有父或子的差别？即使有不同的变化，那也只是前后无差别的常有而已。因此说'如此'。
因此'所以那个'等词是总结。如果说这如同舞者一样是具有多种自性的对境决定，则说'执取声音'等。如果认为由所说的我的知识本身通过不同方式执取色等，那也不合理，因为如此则我如同舞者一样成为多样，因此成为无常。
'如果就是那个方式'是他人所说。'一性即是前所未有'是宗义，如果那二者是一，那时怎么会是不同自性，这是相违法的存在。'如果'是他人所说。如此执取色等的其他自性不是这个的剩余特征，所以不是真实而是虚妄，而这个的自性就是那个，因此成为唯一我，不相违。
宗义说：'那么这个自性是什么？如果你说那存在，就说出来。对他人所说有什么可说的？'如果说那仅仅是知识而已，'如此'是回答。自身仅是知识自性，对一切无差别，故应成一切补特伽罗是一。
另外，有心和无心的补特伽罗与自性也应成为一，因为它们也同样仅仅是有的存在，无差别故。另外，当'差别'即执取色等的这个特征，如果由不真实而颠倒说，那时相似性本身将不存在，如同牛与野牛的相似性，若无可执取的差别则不存在。
花斑和黄色也不具有差别，因为它们都是以牛的声音所说的对象。现在开始破除正理派的我。他们如此说：'我不是思维的自性，而是具有思维的有思者。'对此回答说'无心也'等。如果它不是思维，那时不能说为我。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་མེད་ཕྱིར་བུམ་སོགས་བཞིན། །འདི་ལྟར་གང་སེམས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་བདག ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །མི་ཤེས་རིག་པར་ཐལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་དུས་ཕྱིས་འདི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གང་ ཡིན་པ་དེ་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ན་བདག་གཅིག་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །འགྱུར་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་སེམས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཕྱིས་སྔ་ན་མེད་པའི་རང་ བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་སྟེ།ཅི་ཡང་མ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། འགྱུར་བ་མེད་པས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་བདག་ཏུ་མིང་ ཙམ་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །བྱ་བ་འབྲས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །འདི་ལྟར་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་ལྔས་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་ པས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི།རེ་ཞིག་འུ་བུ་ཅག་བརྩད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་བྱ་བ་འབྲས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་རྟེན་ཐ་དད་པར་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཡང་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་དོན་མེད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱུག་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གཞན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐོང་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་བསོད་ནམས་བྱས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ་བས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདི་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུན་གཅིག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུང་ནས་སོ། །ད་ནི་སྤྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་དགག་ པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་མ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་དགག་པར་གསུངས་པ་ནི།འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སེམས་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགགས་པ་དང་མ་ཐོབ་པས་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་སེམས་བདག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞིག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་འབྱུང་བའི་སེམས་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་ན་བདག་མེད་དེ། བདག་ཡིན་པར་མི་འོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་བདག་ལུས་སམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་དོ། །དེ་ལ་དཔེར་ན་ཡན་ལག་སོ་སོར་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་དེ་ཁོ་ནར་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་བཙལ་ན། དོན་དམ་པར་མི་སྲིད་པའི ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ།

为什么这样说呢？因为无心故，如瓶等。如是，凡是非思维者，不应成为其我，譬如瓶子。'骑乘'是对方所说。'应成为无知觉'是回答。如是，若由具有思维而后成为能知者，则其前之无知自性应成坏灭，故不成为一体及常住。'若是'是他人所说。'应成'是指一个自性。'论师说思维'是说，于具思维者后来何有前所无之自性生起，实无所生。具思维性亦不应理，以无变化故无可增益。是故，彼非真实能知，以无变化故离作用，如虚空，于此唯假立我名。
'若是'等是他人所说。'作用果基'等是宗义。如是，此世五蕴所作之布施等业，其果不生于他处，故由离作用如虚空之五蕴观察，对此我等无争论。因此，由'作用果基'，异熟等依处差别成立。然而，由于业果皆无所作，故说为作者。
如是，再说'有我'是执著非处，岂非无义？此为文义。若如是，于此生中见到布施等资具为安乐等受用因之众生，即见布施等果报具足富裕等法，云何他作他受用？此亦不实。因为若谁具因即彼具果，此非所见，唯是执著。一切于此生作福德应成转轮王等，故相续修梵行无义。
那么，提婆达多等作业者即是受用果报者，此说如何？故说'于一相续'等。'依处'等是经说。今以破除数论等我之理破除犊子部等补特伽罗，故说'过去等'。'非我'等是遮遣。因为过去未来之心不存在，以已灭未得故无实体。
'若生'是说，若尔，以存在故，现在心应成为我，然非如此。'彼若灭'是说，现在生起之心以刹那性而灭时无我，意为不应成为我。复次，且观察我是身或是异。譬如分析支分时，如是真实无有所谓树干，如是我亦然。以正理观察我时，胜义中不成立故。'若是'等是他人所说。

།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་བདག་ཀྱང་མེད་ན་གང་ལ་གང་གིས་སྙིང་རྗེ་བྱ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ཏེ་ གྲོགས་མེད་པའི་བདག་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པའི་རྨོངས་པའོ།།བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་དེས་ན་བདག་གིས་མེད་ ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྟེ། གྲུབ་པར་བྱས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུའི་རྨོངས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ།རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་དྲང་བར་འདོད་པའི་རྨོངས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཅིང་དེ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཐད་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་འབྲས་ བུའི་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན།སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ཕན་མཁས་ལ་རང་གི་ནི། །རང་བཞིན་ལ་གནས་མ་འཁྲུལ་པ། ། འདི་ནི་མ་འདྲེས་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དམ་པ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུའི་རྨོངས་པ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུའི ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ང་རྒྱལ་དེ་བདག་རྨོངས་པ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ནི་ལུས་ ཉིད་བདག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལུས་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕྲག་པ་ལུས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཕྲག་གོང་ལུས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ལུས་འདི་ལ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནས་སམ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གོ། །ཆ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སོ། །ཆ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གནས་ཞེས་མཚུངས་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོ་ཡོར་ལ་ནི་དུས་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་བློར་འགྱུར་ བ་མ་ཡིན་ནམ།ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྐྱེན་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཉམས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚང་བའོ། །ཐོ་ཡོར་ཞེས་བྱ་བ་སྡོང་པོའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་ པའོ།།སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཇི་སྲིད་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚོགས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཙམ་ཡིན། འགའ་ཞིག་ནི་དུས་རིང་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ པའོ།།དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་སུ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་ལུས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཏོ།

如果众生和我都不存在，那么谁对谁生起悲心呢？为了成就果位的宗义等等。关于'为了果位'，为了佛果而承许，独自一人无伴侣要度化一切众生，这是想要利益众生的愚痴。'观察'是指以我要度化为所缘境而生起悲心。因此，即使无我，也可以对仅有五蕴的众生生起缘念悲心，这是成立的。
他人说：如果无有我执的众生，果位即是成就佛果的话。回答说'确实'等等。'果位愚痴'是指为了成就果位，暂时对苦恼者想要引导的愚痴是存在的，由此成就果位，从此也成就果位，因此无我也成就果位，这有何不合理？如果说果位愚痴也不合理的话，则说'苦'等等。'果位愚痴'是指对成就佛果境界的愚痴，如所说：'利他善巧住自性，不迷惑者此即是，不共法性恒时住，于诸圣者永安住。'这是世俗谛。
如果这样的话，如同承许果位愚痴一样，也应当承许我执愚痴吗？'苦因'等等。我执愚痴是为了息灭痛苦。'从此'是指从苦因我慢，若不能遮止我执愚痴，那时修无我才是最殊胜的。
那么身体就成为我了吗？说'唯身'等等。'肩非身'是指肩膀不是身体。又此身体是以部分住于手等，还是以全体而住？说'若'等等。'一切'是指手等肢体。'分'是指身体的部分。'于分'是指手等。而且对其部分也同样可以追问是一部分还是全体而住。
对第二方面的回答是：'若以自性一切'等等。'外与内'等是总结。'由愚痴'是指由无明力。如果木桩暂时不会产生人的认知，手等也不会长时称为身体，说'乃至'等等。'因缘聚'是指具足忧愁和阳光等损害眼等。'木桩'是指树干等。显现如人是指那种形状特征和依于人的名言。'乃至'说明某些聚合仅持续那么长时间，某些则长时存在，即使如此有何差别。'彼'是指种种因缘。'彼处'是指手等。'显为身'是指依于那种形状特征而施设为身体的名言。'如是'等说明脚等的行为。

།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་རང་ གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཆ་ཕྱེ་བས་དཔྱད་ན་ཚིགས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཆ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་ དུ་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་ཡང་སོ་སོར་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། དེས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གང་གིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚོར་བའི་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན། སྲིད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚོར་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཅི་ སྟེ་རབ་ཏུ་མི་གནོད་དེ།དེས་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེས་ན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ བདེ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞིམ་སོགས་བདེ་ན་མྱ་ངན་སོགས། །གདུངས་པ་དགའ་བར་མེད་དམ་ཅི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ག་བུར་ལ་ སོགས་ཞིམ་པོ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནར་བདེ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན།དེའི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། བདེ་བ་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་བརྫུན་པ་ ཉིད་དོ།།སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས་གཉིས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ དེ་ཚོར་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་འདིའི་མྱོང་བ་རགས་པ་ཉིད་བསལ་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་རགས་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དགའ་བ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དམན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཕྱིས་ཀྱང་རགས་པ་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་དེའི་ཕྲ་མོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དེའི་ཕྲ་མོ་དེ་ཉིད་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཚེ་འམ་རིགས་ཀྱིས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་བདེན་པའི་རྒྱུ་སྐྱེས་པས་ན་བདེ་བ་སྐྱེས་པས་སྡུག་བསྔལ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཚོར་བ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

所谓'彼等'是指手指等，也仅仅是自身肢体的聚合，因此将成为什么呢？同样，若以分析自身部分的方式观察，关节也将成为什么呢？如是关联。同样，自身部分也将成为什么呢？同样，极微也将成为什么呢？同样，由于方分的差别也各自离于部分，因此这一切皆如虚空，所以连极微也不存在。
假设如此而已，那么有何过失呢？为此说'如是'等。'于色'是指由于执著为我而产生我执的五蕴自性。如是已说身念住。现为说受念住，故说'苦'等。受有三种：乐、苦以及不苦不乐。
其中，若'苦'即苦受，若胜义中存在，则应恒时存在，因此为何不损害喜乐之人？所以此时在一相续中应与乐受相违。同样，对于苦受实有也应如是说。乐与苦二者不能同时存在于一相续中，因此是分别增益。
若说由乐受等事物而说是乐等，则为显示此等相同过失而说：'若味等为乐，忧等苦恼时，岂无欢喜耶？'如是，若说樟脑等美味即是真实乐，则其忧等苦应无欢喜，因为乐本身具力故。于彼不应有喜苦，因此能生乐者亦是虚妄。
'具力'是指他者的。由于乐或苦中强力者能胜过另一者，所以被胜者非所感受。若说乐等非感受自性，则彼时如何成为受？此为一向决定。
若说虽为他者所胜，然有如是微细苦的自性，则此时若遣除此苦的粗感受，然而不应理，因为世间显现同时感受二者。若想：'彼即从彼'，是说从感受粗乐之外，仅仅感受微弱的欢喜自性，后时粗者亦不存在，因为被他胜故。
若尔，其微细性亦不存在，因为彼苦的微细性亦被遣除，故不存在。因此，于一者一时或类别中无粗细，故为不真实。若说由生起违背苦因的真实因而生起乐，故生乐时苦不生，则此时已成立受是分别增益。因此说'是故'等。'此'是指受苦。为何？故说'分别'等。

།འདི་ལྟར་དང་པོ་ཁོ་ནར་ནི་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉིད་བསམ་གཏན་གྱི་ས་བོན་གྱི་ཞིང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་བརྟགས་ཞིང་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་དེ ཉིད་ཀྱི་ཟས་གང་ལ་ཡོད་པའོ།།འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དེས་ན་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ། ཅི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་འདི་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པས་ན་བར་དང་བཅས་པར་ འདོད་དམ།འོན་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པས་ན་བར་མེད་པར་འདོད་ཅེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །དེས་ན་འདི་གཉིས་འདུས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་དོན་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདི་དག་གང་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བར་མེད་ན་ཡང་ དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་དེ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡང་རགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཡིན་ཞེ་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐབས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ག་ མེད་པ་སྟེ།གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་ཞུགས་པ་ལ་འདྲེ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་དོ། །འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བསགས་པ་བརྗོད་པ་ནི། ཆ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་ ཅན་རྣམས་ལ་ཕྲད་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྲད་ པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རེག་པ་ཡོད་མིན་ན་སྟེ་རེག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན་རེག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ན།འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་ངལ་བ་འདི་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཚོར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གནས་ སྐབས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བྱ་དང་ཚོར་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། ཚོར་བྱ་མེད་ན་ཚོར་བ་ནི། །ཡོད་མིན་དེས་ན་བདག་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་གོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་རེག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་འམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་ན། མཐོང་བ་དང་རེག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྔར་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་སྔར་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་དེས་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་དྲན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།

首先，瑜伽师应当观察修行之道并趋向于此。因此，观察本身就是禅定的种子田。所以，从观察田中生起的禅定，即是其食。
这里说明了世俗言说中的非胜义分别，如感受等并非胜义。如果说'根境'等是外道的观点。其意是：境、根、识三者和合为触，而触是胜义，因此由其因缘所生的感受也是胜义，所以是这样的。
对此应当如此观察：是认为境和根完全不同而有间隔，还是认为完全不同而无间隔？这是两种分别。那么这二者和合的意义是什么？如果根和境有间隔，那么它们在何处相遇而和合？如果无间隔，那么由于是一体，何者与何者相遇而和合？
如果说粗大的事物不和合，而是微尘和合，则说'微尘'等。'无间隙'即是无孔隙，无他物容身之处。'平等'即是无分。'由于未进入而无混合'是对前文的总结。对此又说其他理由：'对无分'等。
或者，即使承认有形物可以相触，但无形物如何能相触？故说'识'等。如果说有形物和无形物是如此，但仅有支分特征的聚合存在，在此有相触，则说'对聚合也'等。'如是'等是总结。
若无触，即触不存在，则由触缘所生的感受也不存在，因此苦等不能损害世间，那么为何要为了断除世间的苦恼等而劳累，这是不可理解的。如果说难道没有所感和能感吗？因此感受是存在的。对此说'若时'等。
'此境界'即是一切法本来寂静，远离所感、能感等的境界。如说：'无所感则无感受，因此无我'等。
如果说'所见即是触'，这是世俗中有触，则不然。为什么呢？故说'见或'等。'由同时生故'是说如幻的心依赖一和合，故与见和触事同时而生。
如果说怎么能说'由同时生故'？因为此理的因果无始相互关联而运行，所以由触而体验感受。这也不正确，因为说'先前和'等。凡是从先前因所生者，不应成为体验的自性，而是如分别般，由后生的自性故是忆念的自性。

།དེས་ན་ཕྱིས་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྔར་གྱི་ རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པར་ཟད་ཀྱི་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ག་ལ་ཡོད།གཞན་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚོར་བ་པོ་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་དོ། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བས་སོ། །ད་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་མ་ངེས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་འགྱུར། དེས་ན་བདེན་ པ་གཉིས་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས་གཞན་གྱི་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །གང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ ལ་ཆུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི།སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བློ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་འདིས་ནི་གཞན་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་གཞན་རང་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱིས་གཞན་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་གི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་མིན། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་ པར་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་གནས་སྙམ་ན། ཕྱིས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་རྒྱུའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ལ་འོན་ཏེ་དེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། འདི་ནི་བརྟགས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྟོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གང་གིས་ཁྱོད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོར་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ ལྟར་གྲགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའོ། །གཞན་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔྱད་བྱ་ དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།འོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཅི་ཡང་ཅི་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔྱད་བྱ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

因此，后来从触生起的，只是忆念前面所说的触而已，并非是经验，故怎么会有感受的体验呢？
另外，虽然已经说过'心不见心'，但是仍然说'由自己'等等。'任何感受者'等等是总结。
'此'是指由感受。现在说'宣说念住心'等等，容易理解。'其时从何识'等等，是因为本来未生，所以说'所知完全不确定'等等。
现在说'如是法念住'等等。心想：'如果如此一切法本来未生，那么其时唯是胜义谛，如何成为世俗谛？因此，二谛将不复存在'，而他人所说的是'如果如此'等等。
'彼亦'等等是迎接对方的疑虑。凡是世俗，都是由其他世俗所了知，比如对阳焰起水的分别，是由其他对阳焰显现为水的世俗心所了知。
同样，对于涅槃的佛陀，也是由菩萨等他者所缘。因此，如果说佛陀也胜义中成为涅槃，
上师说'此说他心'等等。认为'我见到佛陀的智慧'，这是他人自己如是如是显现的分别，仅仅由他人忆念他人，也不会成为世俗有。
如果说因为佛陀自身经验自己的世俗智慧，所以世俗中存在。不是这样的，'彼非自世俗'。如果承认佛陀有世俗，其时因为有世俗智慧，则胜义中也将成为未证得。
那么，世俗如何安立呢？后来说'彼'等等。某者因为因而必定生起的，那就是其果，另一个是因，这是说若仅有此缘性的名言特征，其时说世俗存在，如果没有，其时即说世俗不存在。
又想：如果智慧和所知非真实，其时非为彼之证悟，这个'是假立'的名言如何？说'分别与'等等。
'互相依靠'是指此名言是假立的意思。如果这样，你以何种观察而观察，如果彼观察实有，其时其他也将如是，则说'如何'，即依于如何显现、如何增益的颠倒名言。
因此，成立彼观察也非胜义。否则，如果不如是承认，将成为无穷，所说'何时'等等。应从中补充'若观察所观察'。
那么，仅仅观察真实性的观察无穷又有何过？说'若观察所观察'等等。

།གང་གི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དཔྱད་བྱ་ཙམ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ འགྱུར་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དེ་ཡང་། རྒོལ་བ་གང་གི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་དང་ དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དེའི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དཀའ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་ཤེས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ལ།གལ་ཏེ་ཤེས་དབང་ལས་དོན་ཡོད་བྱས་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་བྱ་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པའོ། །ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་ན་ཤེས་པ་མེད་པས་གོ་ཇི་ལྟར་ཤེས།གཞན་ཡང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ས་བོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ལ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེས་ཤེས་པར་ བྱེད་དེ།དེས་ན་འདི་ནི་ལོང་བ་དང་། ལྐུགས་པའི་མདུན་སར་གསལ་ལོ། །ད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་པདྨའི་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་འདི་མཐའ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་ནི། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །འབྲས་ཤེས་སྐྱེས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །ད་ནི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུན་འབྱིན་པས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་གཞན་ གྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འབྱུང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་ ཞིག་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ནི་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་།གཡོ་བ་དང་བཅས་པར་མཐོང་ལ། དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ལྷ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ནི་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འདོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་འདམ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དེ་གང་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མི་རིགས་ སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དབང་ཕྱུག་མཁའ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་བསམ་དུ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བསམ་མིན་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྗོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། གཞན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅུང་ཟད་མ་མཐོང་བས་ན་དབང་ཕྱུག་དེས་སྤྲུལ་པར་འདོད་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེས་བསྐྱེད་འདོད་པའང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སྤྲུལ་པས་ན་དེ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ སྟེ།དེ་ནི་གཅིག་པུ་དང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་སྤྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།

当对真实性进行观察时，仅仅观察所观察的对象，由于没有可观察的对象本身，所以依靠它的观察在真实中也是不存在的。这就是所说的涅槃，即本来寂静。
按照某些论辩者的观点，认为能观察和所观察就是真实性，因此执着于二边，这就是难以安住的原因，如前所说'若先有知识存在'等等。
如果说'从认识器官产生对象'这样的论据来说明另一种因相，'二者都将不存在'这一点，用'如果女人'等来阐明。
如果认识和所知二者都不存在，那么如何认知所知？这是以'种子'等来说明的。了解即是确定。
由所知产生的认识对所应了解的对象进行确定，如果没有认识，怎么能了知？
另外，仅仅因为有芽的存在并不能了解种子，而是要通过认识，但认识本身没有其他认识，那么如何能认知？
因此，这就像在盲人和哑巴面前显现一样。现在要破除实体论者的观点。
他们说：'能了解莲茎等因，因此所知和认识等这一切都是以自性成立的。'
对此，宣说宗派论者的观点说'首先'等等，容易理解。'果知人'是指没有特殊果。
现在以破斥大自在天论者的观点说'大自在天'等。如果他人观察，由于没有他法，说地等元素本身就是大自在天，这就是说'诸大种'。
'虽然如此'等是回答。如果说某个他法是大自在天，则说'然而'等。
首先，毛毯等这些都是多样的、无常的、有动摇的，这些甚至连神都不是，因此不应称为大自在天，因为大自在天被认为与这些特征不相符。
同样，其他应修习的泥土等，以及不净等，地等这些都不是大自在天，那么请说你的大自在天是什么？
同样，说明其他不应是大自在天的说法是'大自在非空'等。如果说某个不可思议的是大自在天，则说'不可思'。
说'有何可说'是因为超越一切分别。
另外，也未见到他的任何果报，所以不知道大自在天所化现的是什么，这就是说'所生欲求'等。
如果说因为一切都是我所化现，所以这就是大自在天，'彼与'是宗义，因为他是独一和常住的缘故，一切应该同时化现。

།ས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དབང་ཕྱུག་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལས་མ་ཡིན། ཤེས་བྱ་སྔ་ནས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་གིས་ བསྐྱེད།འོན་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ། དེས་ན་གང་ཞིག་གང་གིས་སྤྲུལ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་ པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།རྟག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལ་གཞན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལའོ། །གཞན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་འདིས་བྱས་པ་དེས་ན་དེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པ་གཉིས་ལ། དེས་ན་འདི་ ག་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་འདི་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དག་བརྒྱ་ལམ་ཞིག་ན་འདི་སྐད་ཅེས་དབང་ཕྱུག་འདིས་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་དབང་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ བའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།ཚོགས་པ་མི་སྐྱེད་དབང་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་སྟེ་མི་སྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚོགས་པ་ཡང་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་དོན་ བྱེད་ནུས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེས་ན་འདི་ནི་དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་དེ་ལ་རག་མ་ལས་པར་བྱེད་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ནས་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་ ཕྱུག་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདོད་པས་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནམ་ཡང་དེ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བྱེད་པ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་རྟག་པ་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་གྲངས་ཅན་པས་འདོད་པའི་དེ་འགྲོ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གཙོ་བོ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉམ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གནས་སྐབས་མཉམ་པར་གནས་པའོ།།གང་གི་ཚེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མི་མཉམ་པར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། རྡུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །སྙིང་སྟོབས་ ཀྱིས་ནི་འགྲོ་བ་གནས།།མུན་པས་སྐྱེ་དགུ་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་བརྗོད་པ་ནི། གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་གཅིག་ལའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ ལ་སོགས་པ་མེད་ནའོ།།གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་ རྣམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་སྙམ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་ཟིན་མིན་ནམ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གྲངས་ཅན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་བདེ་སོགས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལས་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

虽然承认地等的自性是大自在天，即便如此，能知不是所知，因为所知从无始以来就已成立，何者由何者产生？
如果说是造作苦乐，那也不合理，因为那些苦乐是由业产生的，因此何者由何者变化？
另外，如果因大自在天无始，果也怎会有始？因此一切将成为无始。
'为何永远'等是其他的破斥。'于他'是指俱有因。
另外，俱有缘也是由此造作，因此没有任何非由其造作的两者，因此此怎会有所依？
如果此依赖聚合，那时彼即是因，而非大自在天。
如果有人说：'大自在天对聚合的不生没有能力，因此那也是由此造作的'，为了遮遣这种怀疑而说：
'若无力不生聚合'，即无力不生。对此回答说不能生，'因为无'是说因为此不能生聚合，为什么呢？因为无彼，即因为无次第与同时作用的能力。
因此此于彼也无能力。
另外，此是依欲而作，还是不依欲而作？
如果此不情愿而被迫生起作用，那时此将成为他控制，因此非大自在天。
如果是依欲而作，那么永远不是大自在天，因为成为欲的他控。
因为如此，作用无实义，因此大自在天怎有大自在天的特征？
如果说常有的极微是世间的造作者，那也不合理，故说：'彼等'等。
如果如此，首先认为数论派所许的彼是世间的造作者，说：'主性常有'等。
'平等住'等是说三德性平等安住。
当诸德性不平等安住时，即是世间，具有生灭住。
如是说：'尘性生有情，勇识令住世，暗性令灭尽。'
宣说宗义：'于一'等，即于一主性。'彼亦'即勇识等德性。'无德则'即无勇识等。
另外，因为世间是三德性的本质，衣等也应生起乐等，这是不合理的，因为彼非心故，因果将不相似。
如果认为诸事物是乐等因的事物，怎么不生乐等？
说'诸事物岂非已观察'，即已观察有分及极微的事物。
另外，对数论派说，你的因也是乐等，即认为乐等的自性是世间的因，从彼生毛毯等是不合理的，因为因果不相似。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། སྣམ་སོགས་ལས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ ལས་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་དམིགས་ཏེ།སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ནར་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ཡིན་ན། དེ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ནི།བདེ་སོགས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྟེ་བདེ་བའི་གསལ་བ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདེ་བར་རིག་པ་ཅི་སྟེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་། བདེ་སོགས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སློབ་དཔོན་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གྲངས་ཅན་འདོད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་དགོངས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདེ་བར་གསལ་བ་ཡིན་ཡང་ཕྲ་མོར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཛིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་རགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ན་དེའི་ཚེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་འཐད། འོན་ཏེ་ བདེ་བར་དེ་ཉིད་བདེ་བ་དོར་བས་ཕྲ་མོར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ།རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་དག་སྐྱེས་པ་དང་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་རགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རགས་པ་བདེ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་རགས་པ་དེ་བདེ་བ་ལ་གནས་གཞན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་མེད་པ་སྐྱེ་ ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབུས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་སུ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གསལ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་ནི་གྲངས་ཅན་ཁྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པ་དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པས་ན། ཁྱོད་ལ་འཇིག་གིས་ གནོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རས་ཀྱི་རིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རས་ཀྱི་རིན་ཚད་ཀྱིས་སོ། །བགོ་བར་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་གྱོན་ཅིག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྟེ། རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་ བུ་ཡོད་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན།ལན་དུ་དེ་ཉིད་ཤེས་ལའང་དེ་གནས་ཉིད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྨོངས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་འཇིག་ རྟེན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེས་ན་ཅི་སྟེ་མཐོང་།འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསལ་བ་མཐོང་བའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་ཚོགས་མཐོང་བའང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་ཚད་མ་ ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཚད་མ་དེས་གཞལ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་བརྫུན་པས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་ཅི་ཡོད་ཅེས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ལ་ལན་ནི་བཏགས་པའི་དངོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果有人想：虽然如此，有什么过失呢？经中说'从毛毯等'，意思是从毛毯等事物的自性中，可以观察到生起安乐等；因为若无毛毯等物，就不会有安乐等。
此外，这些勇识、尘性和暗性，究竟是真实常住还是无常？首先，若是常住，则不合理，如说'乐等若是常住'等。若乐的显现是常住，为何不能时时感受乐受？'乐等显现'这个说法，表明论师认为数论派主张果的聚集即是显现的所诠。
若想：虽然如此显现为乐，但因为太微细而无法把握。对此说'彼等'等。若乐从粗大转变为微细，那么粗细性也会变化，这怎么合理？或者，若乐本身舍弃乐性而变微细，那么粗细二者都成无常，因为生起和灭去不同的自性。'如是一切事物'是对前文的总结。
若说乐等是常住而转变为粗等状态，则说'从粗乐'等。这粗性是乐的另一状态还是非他？若非他，则乐本身成为无常。若想：如同缘起论者所说'无中生'是宗义，这也不合理，故说'若无'等。'显现'等是宗义。凡是显现，必定与前位有别，否则在中间位也应可见。
因此，虽然数论你不承认，但必须接受显现是从无中生。再者，若果是有，则在因位时也应有，因此因果无别，所以你受到'坏灭'的过失，故说'若于因中'等。'布价'即布的价值。'穿着'即身着。'世间愚痴'是指他人，即由愚痴力，世人未见因中有果而已。
答复说'于真知者亦住彼'，按照数论你们的观点，这种愚痴在了知真实者身上也存在，因为有故，果有生起确实稀有。或者说，认为因中有果的知见，世间人也有，为何不见？若说世间所见非量，则说'世间'。'见显现亦'是说你们所说的大性等果的聚集所见也是量，因此本性等一切都将成非量。
因此确实是无。若想：如果本性等的量都不是真实量，那么所量事物也成虚妄，那么你对空性又有什么确信？对此他人问难说'若量'等。对此回答说'于假立事'等。

།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གིས་བཀག་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་པར་ན་དེ་དག་གིས་དགག་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་དག་ དགག་པའི་ངོ་བོར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། དགོས་པར་བྱ་བ་ལ་དགོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་པར་དེ་གཟུང་བར་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དགག་པ་གཟུང་ བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། འདིར་མཇུག་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་དཔེ་སྟོན་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡོད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བུ་དེ་ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེའི་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་མེད་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་བརྫུན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་ སྡུད་པའོ།།རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འགོག་པའོ། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་འདོད་པ་འགོག་པའོ། །འདུས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་འགོག་ པའོ།།རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འགའ་མེད་དེ། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །ད་ནི་གཞན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དུས་སུ་འཕོ་བ་ཟླ་བའི་ལུགས་འགོག་པར་ བྱེད་དོ།།འདི་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་བསགས་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པས་བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱང་གོ་སླའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འགྲིབ་པ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ སྙམ་ན།སྒྱུ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེས་སྟོན་པ་ནི། དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྟོགས་པར་སླའོ། །འོན་ཏེ་སྔར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའོ་སྙམ་ན། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ནི་བསྐྱོད་དུ་མེད་པའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཕྱིས་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ ཉིད་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་དངོས་པོར་འགྱུར་མོད་སྙམ་ན། དངོས་འགྱུར་གཞན་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་དངོས་པོར་འགྱུར་བར་མི་འོས་སོ། །དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོར་ ཅི་བྱ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འགའ་ཞིག་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མི་ཤེས་སོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དུས་ཉིད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་དངོས་ པོ་མེད་པའི་དུས་ཉིད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་དོ།།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། མེད་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། སྔར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་འཇིག་གོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་སྐྱེས་པར་ཞེས་གསུངས་སོ།

不能说有事物和无事物的遮遣就是空性，因为胜义中彼等遮遣于三时中都不能成为所遮的体性。那么是什么呢？是增益为自性，是对所需而作用。
所谓'如是增益的事物'，是说对分别所增益的事物不触及而要取彼之事物的无，因为不能取遮遣。
'是故'等是总结，此处以总结方式显示譬喻即是'因此'等。
'彼有分别'是说，梦中所缘相的儿子彼有，即是了知为'有'的彼分别的生起障碍，即以'此无'想的分别作为能作者而遮遣。若想分别本身即成为真实有，故说'彼亦虚妄'。'因此'等是总结。
'无因'是说遮遣说无因论者所说'此等事物无因而仅以自性生'是不可能的。'各别'是说遮遣大自在天论者的主张。'和合'是说遮遣其他论者的主张。
'诸缘'是说对大自在天等作为缘者，果也无有任何相，故大自在天等任何都是不存在的。
现在'从他'等是遮遣时间迁移月称的观点。
由于此处又积集其他因，故说'愚者安乐'等，此亦易懂。
若想'如是则此减少有因的随行与返回，彼与幻化有差别'，故说'较幻化'等。此说'于影像亦相同'是说于影像亦相同。
又显示'果有或无何者随推'即是'于有事物'等，易于理解。
若想'先前无者即是生'，故说'百千'等。不可转即不可动。
若说无事物的状态后来成为事物，则不然，彼状态如何成为事物，不会成为。若想'或者他者成为事物'，故说'成事物他亦'。如是无事物者暂且不应成为事物。事物亦已成立为事物性，于彼亦何须事物，除彼二者外第三种相亦不存在，故不知某者成为事物。
若说无事物之时不说有事物，然而无事物存在之时说有事物。若说无事物之时有事物，然而无事物存在之时说无事物，是他人所说，故说'无时'等。
'事物有'等是回答，是思维先前无事物恒常安住故。若想'事物生时无事物灭'，故说'事物生'。

།འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་དང་ནི་མ་བྲལ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་ པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པའི་ཚོགས་དེ་མཐའ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་བཀག་ནས། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པ་དང་། མེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན།དོན་དམ་པར་འགག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་མཇུག་སྡུད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གྲོལ་བ་དང་མ་གྲོལ་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། མྱ་ངན་འདས་དང་མ་འདས་པ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ཁྱད་པར་མེད་པས་བསྟན་པའོ།།ད་ནི་བྱིས་པ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པས། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚེགས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་ཆེན་པོས་སོ། །འཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའོ། །བདེ་འགྲོར་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ། ། ཡང་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ལྟུང་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ན་འདི་དག་ནི་བཟོད་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་མང་པོའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དང་། དེར་ནི་དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་དང་། འདི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྱུང་གནས སུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟོད་པའི་ཚོར་བས་གནོད་པ་འཁོར་བའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ངལ་བ་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ དེར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྲིད་པའི་རྒྱུར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ།།དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པར་རོ། །སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆུང་བའོ། །གསོན་དང་ནད་མེད་ ཀྱི་བྱེད་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསོན་དུ་རེ་བ་དང་། ནད་མེད་པར་རེ་བ་དང་། གཞན་ལ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་སོ། །ཚེ་འདི་མྱུར་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བའོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ནི་དེར་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གཡེངས་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་བཟློག་པའི་ཐབས་ག་ལ་ཡོད་དེ་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལོག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ལས་སོ། །རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པར་དཀའོ། །དལ་བ་རྙེད་དཀའ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤང་བར་བརྗོད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཆ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བདེ་བར་མངོན་པར་རློམ་པར་ཟད་དོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། མང་དུ་སྨྲ་བས་ཅི་བྱ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། སྨོན་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའོ། །ནམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི སེམས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

如果认为'仅由实有生起才能使其成为无实'，则'若未离无实'等文。如果认为'凡是无实者也将成为实有'，则'于实有'等文。以理论集全部遮遣生起后，以'如是彼'等文也遮遣灭。
由于实有和无实以有和无的本性不可能遮遣，故胜义中也无灭。'因此'等文是总结前文。如是说'无灭无生'等。
若问：如果这一切法都无生无灭，那时六道如何存在？答：说'诸道如梦'等。若问：若是如此，解脱与未解脱的言说如何？答：说'涅槃与未涅槃'。'如是空性'等，是说明功德过失无差别。
现在为显示愚者为无明所蔽的次第行为，说'自身'等。'大艰难'即是以大精进。'活命'即是住世。'再三往生善趣，复堕恶趣'相连。
因为如是在轮回中，这些是难忍苦的重担众多，'于彼非真实'即是唯有无知，'如是'即是具有种种苦因、成为苦源。
若问：为何不承认真实智慧也是产生轮回苦的因？答：说'于彼等'等。凡是有如此极不可忍受的感受所害、轮回中相违的大疲惫处，真实智慧不应成为如此轮回之因，这是确定无疑的。
'于彼等'等显明无真实性。'于彼等'即是在轮回中。'力微弱'即是威严微小。'活命与无病之作为'即是希望活命、希望无病及教导他人等作为。'此生速逝'即是寿命迅速消逝。
显示其他过失即是'于彼等'。'散乱习气'即是身体的不善习气等特征，无有遮止彼等的方法，即是无能为力的意思。'邪道'即是堕入邪见。'从疑惑'即是从对道路的犹豫。'超越'即是难以遮止。'难得闲暇'即是说断除八无暇。
显示空性分已，现在开始显示悲心分，即'如是极'等。'譬如某人'等，是说虽是轮回苦的自性，但仅是妄执为乐而已。
'如是喜与'等，是说何须多言，这一切都是无明的变现。由说'如是'等，是使愿望具有果报。由'何时'等，是使菩提心具有果报。
虽然胜义中也无教法，然而世俗中是有的。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་བདག་ནམ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་ཞེས་བྱ་དེ་ལྟར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡང་གུས་པར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་ནམ་ཞིག་གཞན་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྟན་ཏོ།།ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་ཚུལ་དུ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གུས་པས་དམིགས་ པ་དང་བཅས་པར་ལྟ་བ་ལ།སྟོང་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཁ་ཅིག་ལས་འདོད་དོ། །དེའི་ཚེ་ནི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གུས་པར་ཏེ། འབད་པས་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ འདི་རྣམས་ལ་བདག་སྟོང་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་སྤོང་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི། །ལེའུ་ནུས་པ་ཇི་བཞིན་རྣམ་བཀྲོལ་ལས། །བསོད་ནམས་སྦྲང་མའི་རྡུལ་ཙམ་གང་ཐོབ་དེས། །འགྲོ་བ་མྱུར་དུ་ཞི་བའི་ ལྷར་གྱུར་ཅིག།།ཤེས་རབ་ལེའུའི་དཀའ་འགྲེལ་རྫོགས་སོ།

虽然如此，我何时才能向他们宣说空性呢？如是以三轮无缘的方式，通过布施等门，如何成为福德资粮，如是也恭敬随行后，何时才能向他人宣说呢？如是显示福德智慧资粮的行相。
何时以无缘的方式，世俗中对福德资粮恭敬而有所缘地观察，有些人认为将会宣说空性。那时以三轮无缘的方式，在世俗中通过布施等门恭敬福德智慧资粮，
对于以精进缘取见解而具有痛苦的这些人，我何时才能宣说能摧毁烦恼障和所知障的空性呢？
从尽己所能解释的断除一切痛苦的般若品中，以所获如蜜蜂微尘般的福德，愿众生速得寂静天。
般若品难解释圆满。

། །།པཎྜི་ཏ་མི་མཉམ་ཁོལ་པོ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ། ལི་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་མོས་པའི་དབང་གིས་འགྲེལ་པ་འདི་ལེགས་པར་བསྒྱུར། །

班智达米年科波和译师比丘洛丹晓绕译。
李顿多杰坚赞依据信解力而善译此注。
